|
Wat zijn antipsychotica?
Antipsychotica zijn medicijnen die worden gebruikt bij de behandeling van schizofrenie
en psychosen.
Antipsychotica zijn geneesmiddelen die worden voorgeschreven bij de behandeling van schizofrenie of een psychose die bijvoorbeeld voorkomt tijdens een manie of depressie.
Het zijn middelen die de symptomen van schizofrenie onder controle brengen, die de prognose van het ziektebeeld verbeteren, en die het aantal nieuwe psychosen verminderen. Antipsychotica zijn onmisbaar bij de behandeling van schizofrenie of psychosen. Een combinatie van deze medicijnen met psychosociale therapie en begeleiding geeft de beste resultaten.
Verreweg de meeste mensen met schizofrenie of psychosen herstellen goed wanneer ze worden behandeld met antipsychotica. Sommige patiënten hebben echter weinig baat bij antipsychotica en enkele lijken ze niet nodig te hebben. Vooraf is het moeilijk om te voorspellen of iemand tot één van deze laatste twee groepen behoort.
Voor een goed begrip van de werking van antipsychotica zijn de volgende drie groepen symptomen van psychose of schizofrenie van belang:
- De positieve symptomen:
dit zijn ervaringen die uitsluitend tijdens een psychose beleefd worden en daarbuiten niet. Het meest opvallend zijn wanen, hallucinaties en verwardheid.
- De negatieve symptomen:
het gaat hierbij om normaal gedrag dat iemand als het ware kwijtraakt. Voorbeelden van negatieve symptomen zijn onder andere emotionele vervlakking, vermindering van het aantal sociale contacten, gebrek aan initiatief en gebrek aan aandacht en concentratie.
- De affectieve symptomen ofwel stemmingssymptomen:
de persoon voelt zich bijvoorbeeld somber gestemd en ziet geen toekomst meer.
Antipsychotica zijn vooral effectief bij de behandeling van de zogenaamde positieve symptomen, zoals wanen en hallucinaties. Maar in de keuze voor een bepaald antipsychoticum is ook de mate van effect op de negatieve en affectieve symptomen van belang. Evenals het optreden van bijwerkingen. Men onderscheidt klassieke antipsychotica en atypische antipsychotica.
Welk antipsychoticum gebruikt u?
Er zijn verschillende soorten antipsychotica: de ‘klassieke’ antipsychotica en de nieuwere ‘atypische’ middelen. Uit literatuuronderzoek komt naar voren dat de atypische middelen veelal effectiever, maar minimaal even effectief zijn in vergelijking met de klassieke middelen. U kunt in het onderstaande overzicht zien tot welke groep uw middel behoort, en welke soorten antipsychotica er nog meer zijn.
| 'Klassieke' antipsychotica |
Nieuwere 'atypische' antipsychotica |
Welke middelen? (merknamen)
Impromen, Largactil, Anatensol, Fluanxol, Haldol, Semap, Orap, Dogmatil, Cisordinol. |
Welke middelen? (merknamen)
Risperdal, Seroquel, Zyprexa, Abilify, Leponex. |
Wat doen ze?
Ze bestrijden ‘positieve’ symptomen. Dit zijn waarnemingen die er te veel zijn, zoals bijv. het zien of horen van dingen die er niet zijn, of achterdocht en wantrouwen hebben ten opzichte van andere mensen. |
Wat doen ze?
Ze bestrijden naast de positieve symptomen ook ‘negatieve’ symptomen. Dit zijn eigenschappen die iemand nu minder heeft dan vóór de psychose, zoals bijv. een gebrek aan initiatief, motivatie en/of concentratie. |
Misvattingen over antipsychotica
Mensen met schizofrenie of psychosen en hun familieleden zijn soms bang dat de antipsychotica tot verslaving leiden. Die angst is echter gebaseerd op een misvatting. Antipsychotica maken de mensen die ze gebruiken niet ‘high’ (euforisch) en ze veroorzaken geen verslavingsgedrag. Er kunnen hooguit bij sommige middelen onttrekkingsverschijnselen optreden als het gebruik niet langzaam wordt afgebouwd.
Een andere misvatting over antipsychotica is dat zij een controlefunctie uitoefenen over de geest. Antipsychotica laten de vrije wil van de patiënt echter niet verdwijnen. Een aantal antipsychotica kan echter wel kalmerend werken. Dit effect is in het begin van de behandeling vaak nuttig, vooral wanneer de patiënt heel onrustig en opgewonden is.
|